Kush e shpiku salcën e konservuar të domates?

salca 1100x620

Salca e domates në kuzhinë nuk mungon kurrë në kuzhinë. Ajo përdoret më së shumti në pica, makarona dhe në perime, por a e dini sa kohë është përdorur për gatim? Më shumë se 200 vjet. Metoda e ruajtjes së domates u revolucionarizua nga shpikja e francezit Charles Nicolas Appert (1749-1841), i cili në 1795 realizoi konservat e para në qelq.

Shpikësi pa se ngrohja e një vazoje qelqi të mbyllur hermetikisht në ujë të valuar mund të zgjaste shumë ruajtjen e perimeve. Ai nuk mund ta dinte, sepse bakteriologjia nuk kishte lindur ende, por ngrohja çaktivizon enzimat përgjegjëse për degradimin kimik dhe vret mikroorganizmat që shkaktojnë prishjen e përbërësit.

Ruajtja hermetike e ushqimit gjithashtu revolucionarizoi organizimin e ushtrisë së Napoleonit, pasi zgjati afatin e ruajtjes së ushqimit të konservuar për trupat dhe gjithashtu transportin më të lehtë të saj.

Ndërsa në Itali, sipërmarrësi Francesco Cirio hapi fabrikën e parë të konservuar të bizeleve në Torino në 1856 dhe në 1867 ku prezantoi produktet e tij të para në Ekspozitën e Madhe Universale në Paris. Më pas ai filloi të eksportonte në të gjithë botën, nga Liverpool në Sidnei. Njëzet vjet më vonë, në 1875, ai hapi fabrikën e parë për ruajtjen e domateve, Cirio në Campania. Pjesa më e madhe e industrisë së konservimit, u zhvillua vetëm në Parma në fund të shekullit të nëntëmbëdhjetë.