700 vjet nga vdekja e Dante Alighieri-t. Dyshime mbi ekzistencën e muzës së tij, Beatrice

Përditësuar më: 14/9/2021, ora 12:32

700 vjet nga vdekja e Dante Alighieri-t. Dyshime mbi ekzistencën e muzës së tij, Beatrice

Përditësuar më: 14/9/2021, ora 12:32

Shënohen sot 700 vjet nga vdekja e poetit të madh italian Dante Alighieri. Njëzet vitet e fundit të jetës së tij ishin mjaft të vështira. Ai u dëbua nga Firence e tij e dashur, më 10 mars 1302 dhe jetoi në mërgim, duke kaluar nga qyteti në qytet, deri sa vdiq në Ravenna natën midis 13 dhe 14 shtator 1321.

Por sot do të flasim për muzën e tij poetike, gruan që ai dashuroi mes dyshimeve dhe debatit të studiuesve për ekzistencën e saj.

“Tanto gentile e tanto onesta pare la donna mia quand’ella altrui saluta, ch’ogne lingua deven tremando muta, e li occhi no l’ardiscon di guardare”, shkruan Dante Alighieri në Vita Nova, vepra e tij e parë, e shkruar midis viteve 1292 dhe 1295, falë të cilës ai na thotë se Beatrice e tij lindi në 1266 dhe vdiq një orë pas perëndimit të diellit, më 8 qershor 1290.

Prandaj, për të gjithë ne, Beatrice ishte gruaja që Dante Alighieri dashuroi, duke u bërë qendra e imagjinatës së tij poetike. Por kush është Beatrice, dhe nëse ajo ka ekzistuar ndonjëherë, është ende një burim debati midis studiuesve të jetës dhe veprave të Poetit Suprem.

Beatrice Portinari. Sipas traditës, duke filluar me Giovanni Boccaccio, Beatrice ishte vajza e Folco Portinari, një eksponente e njohur e shoqërisë së lartë fiorentine. Portinari jetonte në të njëjtin rreth të Firences me Alighieri dhe politikisht ata ishin afër fraksionit Cerchi, i cili nga fundi i shekullit përbënte shtyllën kurrizore të partisë së të Bardhëve.

Beatrice Portinari gjithashtu kishte një burrë, Simone dei Bardi, një anëtar i një familjeje shumë të shquar, atë që porositi Giotto, midis 1325 dhe 1330, të pikturonte afresket që dekorojnë kishëzën e tyre në Santa Croce, në Firence. Ky bashkim, nëse do të ekzistonte vërtet, do të kishte qenë një lëvizje politike që ndoshta ndodhi edhe para vitit 1280. Beatrice vdiq e re, ndoshta gjatë lindjes.

Kur bëhet fjalë për Beatricen, e kushtëzuara duket ende një domosdoshmëri, duke pasur parasysh që disa studiues kanë vënë në dyshim nëse gruaja aq e dashur dhe e idealizuar në Komedinë Hyjnore ekzistonte vërtet. Dhe se me Danten, ndoshta, nuk foli kurrë.