Komisioni Evropian po harton plane për t'u dhënë vendeve kandidate të BE-së përfitime ekonomike përpara se ato të bashkohen me bllokun. Propozimet janë pjesë e shtytjes së Komisionit për "integrim gradual" - duke shpërblyer kandidatët me akses më të madh në BE ndërsa ata kryejnë reforma ndërsa kërkesat e tyre për anëtarësim janë ende duke u përpunuar, sipas dy zyrtarëve të cilëve u është ofruar anonimiteti për të diskutuar diskutimet e brendshme.
Përfitimet që po diskutohen përfshijnë aksesin në disa programe financimi të BE-së, marrëveshje tregtare preferenciale dhe akses të pjesshëm në tregun e vetëm para anëtarësimit, me paketën e saktë që do të përshtatet me progresin e secilit vend kandidat. Qëllimi është t'i mbajë vendet kandidate në rrugën e duhur duke u dhënë atyre stimuj për të çuar përpara reformat e vështira politikisht edhe nëse anëtarësimi i plotë mbetet vite larg.
Ndryshe nga idetë e mëparshme për "zgjerim", të cilat do t'u kishin dhënë vendeve të drejta politike para përfundimit të procesit të pranimit (plani u refuzua nga kryeqytetet e BE-së), integrimi gradual do të ofronte përfitime ekonomike në stilin e anëtarësimit pa i sjellë vendet në BE para se ato të konsiderohen gati.
"Duhet të ketë një integrim ekonomik paralel, por të domosdoshëm", tha Petras Auštrevičius, eurodeputeti lituanez i cili hartoi strategjinë e zgjerimit të Parlamentit Evropian. "Parimi më shumë për më shumë është testuar mirë dhe duhet të përqafohet si mbështetje për ata kandidatë që përparojnë më mirë se të tjerët."
Komisioni do të kërkojë mbështetje nga kryeqytetet e BE-së për iniciativën, me zyrtarët që shpresojnë se udhëheqësit do të miratojnë punën për një kornizë më të gjerë në një Këshill Evropian në tetor ose dhjetor.
Sipas planeve, qasja në përfitime do të jepet rast pas rasti, varësisht nga sa është përafruar secili vend me rregullat e BE-së dhe sa reforma ka zbatuar, tha një zyrtar. Kjo do të shënonte një largim të rëndësishëm nga sistemi aktual, sipas të cilit shumica e përfitimeve janë të rezervuara për anëtarët e plotë.
Propozimet vijnë ndërsa qeveritë bien dakord gjerësisht se zgjerimi duhet të ecë më shpejt, veçanërisht në dritën e luftës së Rusisë kundër Ukrainës, por mbeten të kujdesshme për pranimin e vendeve para se të jenë plotësisht të përgatitura. Prandaj, Brukseli po përpiqet të përshpejtojë procesin, ndërsa ndërton masa mbrojtëse më të forta për të siguruar kryeqytetet skeptike.
Qasja është hartuar gjithashtu për të mbajtur vendet kandidate si Ukraina - pranimi i të cilave ka të ngjarë të zgjasë me vite pavarësisht mbështetjes së fortë politike - plotësisht të angazhuara në proces pa premtuar anëtarësim të shpejtë.
Vendet do të duhet të "ndërtojnë" akses në përfitime ndërsa zbatojnë reformat, tha një zyrtar, duke ndihmuar në sigurimin e qeverive të shqetësuara për zgjerimin e përfitimeve të anëtarësimit për jo-anëtarët.
(A2 Televizion)
A2 CNN Livestream
MUND TE LEXONI GJITHASHTU
