192 mijë rrufe në 11 orë, çfarë ndodhi pas shpërthimit të vullkanit Tonga një vit më parë

Nga A2 CNN
6 Korrik 2023, 08:55 | Bota
192 mijë rrufe në 11 orë, çfarë ndodhi pas

Shpërthimi i vullkanit Hunga Tonga më 15 janar 2022 theu rekorde të shumta për fuqinë e saj shpërthyese dhe tani një studim i studiuesve amerikanë ka vlerësuar se në vetëm 11 orë pati 192.000 vetëtima që ndoqën njëra-tjetrën në shtëllungën e trazuar të hirit dhe avullit të ujit.

Gjatë kulmit pati 2615 goditje rrufe në vetëm një minutë, zyrtarisht, stuhia më e fortë e rrufesë e regjistruar ndonjëherë. Ngjarja prodhoi gjithashtu ndezje në lartësitë më të larta të vëzhguara ndonjëherë: 20 deri në 30 km mbi nivelin e detit.

Shpërthimi i Hunga Tonga-Hunga Haʻapai, me shtëllungën e tij të hirit, avujve dhe gazit 58.000 metra i lartë, sipas gjeologëve ishte më i madhi i shekullit. "Ky shpërthim shkaktoi një stuhi të mbushur me bubullima siç nuk e kemi parë kurrë më parë", tha vullkanologu Alexa R. Van Eaton, i Shërbimit Gjeologjik të Shteteve të Bashkuara (USGS).

Këto rezultate u morën falë "mjeteve të reja" që monitorojnë aktivitetin e vullkaneve për të dhënë paralajmërime rreziku për praninë e hirit në qiejt e përshkuar nga rrugët ajrore. Është një kombinim i leximeve optike dhe radio të kombinuara së bashku me matjet e rrezatimit elektromagnetik si në frekuencat e dukshme ashtu edhe në ato radio, si dhe imazhe të marra nga satelitët orbitalë dhe antenat radio tokësore të afta për të zbuluar pulset e rrymës elektrike.

Duke kombinuar këto të dhëna, ekipi i shkencëtarëve mori një simulim në kohë reale të stuhisë së rrufesë mbi Hunga, pavarësisht nga madhësia dhe trashësia e shtëllungës, ndërsa ajo u fry me kalimin e kohës.

Vëzhgimet treguan gjithashtu se shpërthimi zgjati më shumë sesa mendohej më parë. Një pjesë e veçantisë së shpërthimit ishte për shkak të faktit se ai filloi nën ujë, me magmë që avullonte ujin e detit ndërsa ngrihej në qiell. Në dukje, kushte të përsosura edhe për një stuhi rrufeje të mbingarkuar, pasi hiri vullkanik, uji i tepërt i ftohur dhe gurët e breshrit përplaseshin vazhdimisht me njëri-tjetrin.

Sipas studimit, rrufeja kishte tendencë të "lundronte" mbi valët gjigante të krijuara nga shpërthimi në Oqeanin Paqësor Jugor. Këto valë formuan unaza deri në 250 kilometra të gjera.

https://a2news.com/2022/01/19/nasa-shperthimi-ne-tonga-500-here-me-i-fuqishem-se-bomba-atomike-e-hiroshimes/
https://a2news.com/2022/06/01/vazhdojne-studimet-mbi-efektet-e-shperthimit-te-vullkanit-ne-tonga-u-krijua-nje-krater-4-kilometra/

A2 CNN Livestream

Ditari nga Denisa Pasholli